Moderne auto’s zijn steeds meer verbonden: ze weten waar je bent, hoe je rijdt, of je regels overtreedt en zelfs of je af en toe al eens een bruusk manoever uitvoert. Maar wat als jouw auto(merk) die info (wellicht tegen een vergoeding) deelt met anderen?

Een recente rechtszaak tegen Toyota heeft de spotlight gezet op een onderwerp dat elke moderne autobezitter zou moeten interesseren: hoeveel gegevens je auto eigenlijk deelt, en met wie.

Waar draait de zaak om?

Een Toyota-bezitter uit Florida ontdekte tot zijn verbazing dat zijn voertuig meer dan alleen locatie en snelheid registreerde. Volgens de aanklacht die daarop volgde, werden gedetailleerde gegevens zoals GPS-posities, remgedrag en andere rijgedragingen verzameld en gedeeld met een verzekeraar zonder dat hij zich daarvan écht bewust was. Hij kwam er pas achter toen hij een verzekeringsaanvraag deed bij een andere maatschappij en die al een uitgebreid rijprofiel van hem leek te hebben. De man dacht zich nochtans afgemeld te hebben voor datadeling.

De claim richt zich niet alleen tegen Toyota zelf, maar ook tegen verzekeraar Progressive en de data-analysedienst Connected Analytic Services, omdat de data zou zijn gebruikt om de verzekeringspremies te beïnvloeden.

Ook oudere modellen

Als je denk dat ietwat oudere modellen minder risico vormen tot gegevensdeling, dan heb je het mis. In dit specifiek geval betreft het een eigenaar van een Toyota RAV4 uit 2021. Een auto die dus zijn vijfde levensjaar ingaat. Je weet hoe dat gaat; je neemt je nieuwe of zelfs tweedehands auto in ontvangst en het eerste wat je doet is alles configureren naar jouw voorkeuren. Dat gaat over stoelgeheugen, het koppelen van je telefoon tot het uitschakelen van enkele vervelende veiligheidswaarschuwingen. In dat proces klik je wellicht tig keer op een ‘accept’ button, waarbij je mogelijks al goedkeuring hebt gegeven tot het delen van allerlei data. Pas daar dus goed mee op.

Wat voor gegevens worden verzameld?

Dat kan ver gaan. Het gaat niet meer alleen om basisinformatie als naam, adres of e-mail. Volgens de beschuldigingen in deze specifieke case gaat het over het delen van GPS-locaties en reistijden, snelheid, acceleratie en remgedrag, rijpatronen en routines en mogelijk zelfs andere telemetrie die meer zegt over hoe je rijdt, dan je denkt. Al deze informatie kan worden gecombineerd tot een ‘rijgedragprofiel’ dat voor verzekeraars waardevolle inzichten biedt, maar ook privacy-gevoelig is.

Niet alleen Toyota

Toyota verdedigt zich door te stellen dat gegevens alleen gedeeld worden met toestemming van de bestuurder. Maar volgens de eiser was die toestemming zo verborgen in de gebruiksvoorwaarden en activeringsstappen, dat hij zich daar nooit bewust van was.

Nu, dit is niet enkel een gevalletje dat we aan Toyota moeten toeschrijven. In principe kan elke constructeur data delen met derden. Zo zou ook General Motors zich al schuldig gemaakt hebben aan het niet altijd even koosjer delen van informatie. Het is daarbij ook niet duidelijk of er geld voor die data wordt betaald, maar we moeten daarin niet naïef zijn…

Wat kan je zelf doen?

Steeds meer auto’s zijn uitgerust met ‘connected car’-systemen: telematica, apps, GPS-tracking en meer. Dat biedt fantastische functies (zoals realtime verkeersinformatie en verbeterde veiligheid) maar het betekent óók dat jouw auto een lopende informatiebron over je leven en rijstijl kan worden. Als deze gegevens worden gedeeld met derden zoals verzekeraars, kan dat direct invloed hebben op je portemonnee via premies, aanbiedingen of risicoprofielen. En wat als straks de boete voor 5 km/u te snel rijden automatisch wordt afgetikt omdat je auto die info deelt met de overheid?

Wil je als autobestuurder meer grip krijgen op wat er met jouw gegevens gebeurt? Bekijk dan de privacy-instellingen van je auto én de app die erbij hoort, zorgvuldig. Wees kritisch bij acceptatie van datadeling bij het instellen van functies, lees de kleine lettertjes (ja, dat is vervelend, maar wel belangrijk). Vraag desnoods je data op via je privacy-rechten als dat mogelijk is.